bibel Bärndütsch

5.Moses 5 vo 34

5:1 Moses het denn ganz Israel zemme gruefe und gseit: "Höre, Israel, die Vorschrifte und Rächtsentscheidungen, die ich euch hüt verkünden. Präget se euch ih und hebet euch genau dra.

2 Jehova, euse Gott, het im Họreb e Bund mit üs gschlosse.

3 Nid mit üsne Vorfahre het Jehova dä Bund gschlosse, sondern mit üs allne wo mir hüt hie am Läbe si.

4 Jehova het am Bärg us em Füür vo Agsicht zu Agsicht zu Agsicht mit öich gredt.

5 Ich bi dozmol zwüsche Jehova und eu gstande, um eu d Wort Jehovas mitzteile, wel ihr eu vor em Füür gfirchtet händ und nid uf e Berg gstige sind. Är het gseit:

6 'Ich bi Jehova di Gott wo di us dr Sklaverei in Ägypte befreit het.

7 Du sellsch osser mer nie anderi Götter ha.

8 Du söusch der keis Götzebild mache no e Darstellig vo irgendöppisem wo obe im Himmel, une uf de Erde oder im Wasser uf de Erde isch.

9 Du sellsch di ned vor ihne verbüüte und dich ned dezue lah verfüere, ihne z diene. Denn i, Jehova, di Gott, bi ä Gott, der üsschliesslich Ergebeheit vulangt. I bringe für ds Vergah vo de Väter Straf über d Söhn – über di dritti u vierti Generation vo dene, wo mi hasse.

10 Aber dene wo mi liebe u mini Gebote hebe, zeig i loyali Liebi bis zur tuusigschte Generation.

11 Du söttsch dr Name Jehovas, din Gottes, nid in unwürdiger Wiis bruche. Denn Jehova wird kein ungstraft lah wo sin Name in unwürdiger Wiis brucht.

12 Halt dr Sabbat ii, damit er heilig bliebt, so wie Jehova, di Gott, wo dir uftreit het.

13 sächs Täg sellsch schaffe u aui dini tätigkeite verrichte,

14 aba dr siebte Dag isch ä Sabbat fir Jehova, di Gott. Du söttsch kei Arbet verrichte, o nid dini Sohn, dini Tochter, dis Sklave, dini Sklavin, dis Sklavin, dis Esel oder eis vo dire Hustier oder dr aasässigi Fremde i dine Städt, damit sech dini Sklave und dini Sklavin chöi usrueh wie du.

15 Denk dra, dass du e Sklave in Ägypte worde bisch und dass Jehova, di Gott, di mit starche Hand und usgstrecktem Arm vo dert usegfüehrt het. Wäge däm het Jehova, di Gott, dir uftreit, dr Sabbat z halte.

16 Ehr di Vater u dini Muetter, wi Jehova, di Gott, es dir uftreit het, damit du lang lebsch u es dir guet geit i däm Land wo Jehova di Gott, dir git.

17 Söttsch nid mord.

18 Söttsch nid Ehe bräche.

19 Du söusch nid stähle.

20 Du sellsch kei falschi Ussag gege dine Mitmensche mache.

21 Du söttsch nid d Frou vo dim Mitmensche begah. O söttsch nid säubschtsüchtig ds Huus vo dim Mitmensche begehre oder sy Fäud, sy Sklavin, sy Sklavin, sy Stier, sy Esel oder irgendöppis angers, wo dim Mitmensche ghört.‘

22 Di Gebot het d Jehova uf em Bärg us em Füür verkündet, us dr Wolke u dr dichtte Dunkelheit mit luter Schtimm vo eire ganze Versammlig, u är het nüt wyter dezue gführt. När het är si uf zwöi Steintafle gschribe u het si mer gä.

23 Doch sobaud dir d Schtimm us dr Dunkelheit ghört hei, während dr Bärg i Flamme isch gstande, sy aui üsi Stammesoberhöupter und die Ältischte zu mir cho.

24 Dänn säged ihr: 'Jehova, üse Gott, het üs sini Herrlichkeit und Grössi zeigt, und mir hei sini Schtimm usem Füür ghört. Mir hei hüt gseh, dass Gott mit Mensche cha rede ohni dass sie müesse sterbe.

25 Aber warum söue mir itz üses Läbe riskiere? Das grossi Füür cha üs verschlinge. We mer d'Stimm Jehovas, üses Gott, witer ghöre, isch das üse sichere Tod.

26 Denn welcha Mensch, der we ma d Schtimm vum läbä Gottes üs däm Füür ghärt het, bliebt am Läbä?

27 Gang du hi u los was Jehova, euse Gott, alles seit. De chasch üs aues verzelle, was Jehova, üses Gott, dir mitteilt u mir werde zuelose u es tue.'

28 Jehova het die Wort ghärt, wo ihr a mi richtet, un Jehova het zue ma gsait: 'Ich ha ghört, was das Volk zu dir het gseit. Alles was sie gseit hei isch guet.

29 We si doch nume immer vo Härze parat wäre, Ehrfurcht vor mir z ha u aui mini Gebot zhaute, de würds ne u ihrne Söhn für immer guet ga!

30 Gang, säg zu ihne: "Kehret zu eure Zelt zrügg."

31 Du aber, blib hie bi mir. I wirde dir aui Gebot, Vorschrifte und Rächtsentscheidige mitteile wo se söu lehre und wo si i dem Land söue befolge wo ig ihne gbe damit sies i Bsitz näh.‘

32 Achtet genau druf, dass ihr tüend was Jehova, eu Gott, agordnet het. Weicht weder nach rächts no nach links ab.

33 Folgt ganz däm Wäg, d Jehova, eu Gott, äich vorgit, dmit ihr am Läbä bliebt u s üch guet geit u ihr lang i däm Land läbet, wo ihr in Bsitz nähmä wärdet.

5.Moses 4 vo 34

4:1 Nu los Israel, d Vorschrifte u Rächtsentscheidige woni euch lehr, und befolgt sie, damit ihr läbet u i das Land wo Jehova wo Gott eure Vorfahre euch git, izieht und es in Bsitz nimmt.

2 Fügt de Awiesige, de i äich gib, nüt hinzue un nimmt nigs drvu wäg, sundern haltet d Gebot Jehovas, aire Gottes, de i äich übermittle.

3 Ihr hend mit eigete Auge gseh, was Jehova im Fall vom Baal vo Pẹor tah het. Euä Gott Jehova het jede Maa unger öich usglöst wo em Baal vo Pẹor nacheglafe het.

4 Ihr aba, de ihr fescht zue äirem Gott Jehova haltet, sin hütt alli no am Läbä.

5 Gseht, i ha öich Vorschrifte u Rächtsentscheidige glehrt, wie Jehova, mein Gott, es het mir gseit, damit dir se i dem Land wo ihr in Bsitz nehmet, befolgt.

6 Haltet nech gwüssehaft dra, denn denn werde d Völker, wo vo all dene Vorschrifte ghöre, euri Wisheit und eure Verstand gseh u säge: 'Di grossi Nation isch würklech es wiises, verständigs Volk.‘

7 Denn welch grossi Nation het Götter, de ihr so nooch sin, we uns Gott Jehova uns nooch isch, wenn ma nen alütte?

8 U weli grossi Nation het so grächti Vorschrifte u Rächtsentscheidige, wi si i däm ganze Gsetz enthalte si, wo ig euch hütt vorlege?

9 Nume sigs vorsichtig u achte guet uf di, damit nid vergissisch, was du mit eigete Auge gseh hesch, u damits dis Läbe lang i dim Härz bewahrsch. Verzeu o diine Sohn u Enkle drvo.

10 am Tag wo du im Họreb vor dim Gott Jehova gstande bisch, het Jehova zu mir gseit: 'Versammle ds Volk bi mir, damits mini Wort ghöre und Ehrfurcht vor mir entwickle, solang si uf em Erdbode am Läbe si, und drmit si o ihri Söhn belehre.‘

11 Ihr sit denne nöcher cho u heit euch a Fuess vom Bärg gstellt. Dr Bärg het brönnt u ds Füür het gloubt bis i Himmu. Da si Finsternis, ä Wulkemasse und dächti Dunkelheit gsy.

12 Und Jehova het usm Füür mit eu agfange z rede. Ihr heit dr Klang vo dr Wort ghört, aber keni Gstalt gseh – da isch nume e Stimm gsi.

13 Är het euch si Bund bekannt gäh – d'Zäh Gebot und wies euch ah, ihn z'halte. När het är si uf zwöi Steintafle gschribe.

14 Jehova het mir damals uftaucht euch d'Vorschrifte und Rächtsbestimmige z'lehre wo ihr i dem Land söllet befolge wo ihr zieht zums in Bsitz neh.

15i dir heit a däm Tag wo Jehova im Họreb zmitzt usm Füür mit eu gredt het kei Gstalt gseh. Also achtet guet uf eu,

16i u handlet nid verwärflech, indem ihr euch es Götzebild i Form macht, ds Abbild vomene männleche oder wybleche Wäse,

17 ds Abbild irgend es Tier uf der Erde oder e Vogu wo am Himmu flügt,

18 ds Abbild vo irgendöppisem, wo uf dr Ärde kriegt, oder vomene Fisch wo im Wasser uf dr Ärde isch.

19 U we Der zum Himmu ufe luegt u d Sunne, de Mond u d Stärne gseht – ds ganze Heer vom Himmu –, de löt Nech nid derzue verleite, Öich vor ne z vrbüüge u ne z diene. Jehova, euer Gott, het sie aune Völker underem ganze Himmel gä.

20 Ihr aba sin's, d Jehova gnumme un üs däm Iiseschmelzofe, üs Ägypte, üsgfiehrt het, dass ihr des Volk wäre, des nem persönlich ghärt. U das syder hütt o.

21 Jehova isch euretwäge zornig uf mi worde und schwor, dass i weder dr Jordan überquere no ds guete Land beträte wärde, wo üche Gott Jehova euch aus Erbe git.

22 I wirde hie i däm Land sterbe u nid über d Jordan zieh. Ihr aba wäre überzüge un des guete Land in Bsitz näh.

23 Achtet druf, dass ihr dr Bund, d Jehova, aich Gott, mit äich gschlosse het, nid vergässä u machet euch kes Götzebild, ke Darstellig vo irgendöppisem, wo Jehova, eu Gott, eu verbote het.

24 Denn Jehova, eu Gott, isch es verzehrends Füür, e Gott wo verlangt, dass me nume ihm elei ergäh isch.

25 We dir Söhn u Änkel bechöme u we dir, nachdem dir lang i däm Land heit gläbt, verwerflech handlet u euch irgend es Götzebild macht u öppis duet, wo i de Ouge eues Gottes Jehova schlächt isch u ihn dadurch kränkt –

26 i nimme hütt der Himmu u d Erde aus Züg für das Der de bestimmt schnäu usem Land uf der angere Site vom Jordan verschwinde, däm Land, wo Der zieht, um s i Bsitz z näh. Ihr wärdet dört nid lang läbe, denn ihr wärdet räschtlos usglöscht.

27 Jehova wird euch unger d Völker zerstreue, u nume wenigi vo euch wärde in de Natione, wo Jehova euch vertribt, am Läbe bliebe.

28 Dir wärdet dört Götter us Holz u Stei diene müesse, wo vo Mönschhand gmacht worde si, Göttere, wo weder gseh no chöi z ässe no schmöcke.

29 Wenn Jehova din Gott vo dört us suechsch wirsch en bestimmt finde, ja wennd mit dim ganze Herze und dinere ganze Seel nahfrögsch.

30 Wenn das alles spöter einisch iitrifft u du i grosser Not bisch, de wirsch zu Jehova, dim Gott, umkehre u uf sini Stimm höre.

31 Denn Jehova, di Gott, isch e barmherzige Gott. Är wird di nid im Stich lah oder di umcho la, u er wird dr Bund woner mit dine Vorfahre unger Eid gschlosse het, nid vergässe.

32 Frog doch nach dä Tag vor diner Zyt, vo däm Tag a, wo Gott dä Mönsch uf dr Ärde erschient het. Durchsuech der Himmel vomene Ändi bis zum andere. Isch so öppis Grossartigs schomal gscheh oder het me jemals vo so öppis ghört?

33 Het irgend es angers Vouch so wi du die Stimm Gottes usem Füür ghört u isch am Läbe blibe?

34 Oder het Gott jemals probiert, us dr Mitti vorä Nation dür Strafgricht, Zeiche, Wunder u Chrieg, mit starche Hand u usgstrecktem Arm u mit furchterrägende Tate ä Nation für sich usezhole, so wie Jehova, di Gott, wo vor dine Auge in Ägypte für di ta het?

35 Du sälber hesch das alles z gseh, damit d erkennsch, dass Jehova dr wahre Gott isch; es git ke andere usser ihm.

36 Er het di sini Schtimm vum Himmel lose, um di z korrigiere, un uf dr Erde het da di si grossi Fiir gsähne, un dü hesch sini Wort vum Fiir ghärt.

37 Wiu är dini Vorfahre gliebt u ihri Nachkomme userwählt het, bisch du i syre Gägewart dür sini grossi Macht us Ägypte usegfüehrt worde.

38 Är het Völker vor dir vertribe, grösser u mächtiger aus du, um di i ihres Land ds bringe u es dir aus Erbe zgäh wies hütt dr Fall isch.

39 Drum söusch hütt wüsse unds Dir z Härze näh, dass obe im Himmel und une uf der Erde Jehova der wahre Gott isch. Es git ke anderi.

40 Befolg sini Vorschrifte und Gebot, woni dir hütt gib, damits dir u dine Söhn guet geit u damit du lang i däm Land lebsch wo Jehova, di Gott, dir git."

41 Moses het damals drei Städt uf dr Ostsiite vom Jordan bestimmt.

42 Falls öpper sine Mitmensche unabsichtlich tötet, ohni dass er ihn vorher ghasst het, söll er i ei vo dene Städt flüchte und läbe.

43 D Städt sy: für d Rubeịter Bẹzer i dr Wildnis uf dr Hochchibene, für d Gadịter Rạmoth z Gịlead u für d Manassịter Golạn in Bạschan.

44 Ds ize isch ds Gsetz wo Moses de Israelite vorgleit het.

45 Das si d Erinnerige, Vorschrifte u Rächtsentscheidige, wo Moses de Israelite nach ihrem Uszug us Ägypte mitteilt het.

46 Das isch ir Jordangegend gsi, im Tal vor Beth-Pẹor, im Land vom Amorịterkönigs Sịhon, wo z Hẹschbon gwohnt het und de Moses und d Israelite nachem Uszug us Ägypte bsiegt hei.

47 Si hei sys Land i Bsitz gno u o ds Land vo Og, em König vo Bạschan – ds Land vo de beide Amorịterkönige i dr Gägend öschtlech vom Jordan.

48 Es het glängt vo Ạroërt am Rand vom Ạrnontal bis zum Berg Sịon, das heisst zum Hẹrmon,

49 und het die ganzi umfasst Ạraba östlich vom Jordan bis zum Meer der Ạraba am Fuss der Abhäng vom Pịsga.

5.Moses 34 vo 34

34:1 Moses isch de vo de Wüeschtebene Mọabs uf e Bärg Nẹbo, dr Gipfel vom Pịsga, dr gägenüber vo Jẹricho ligt. Und Jehova het ihm ds ganze Land zeigt, vo Gịlead bis Dan,

2 ganz Nạphtali, das Land Ẹphraim und Manạsse, das ganze Land Juda bis zum westliche Meera,

3 der Nẹgäb u der Jordanbezirk, d Talbeni vo Jẹricho, der Palmestadt, bis uf Zọar ane.

4 Denn het d Jehova zu ihm gseit: "Das isch ds Land, wo i Abraham, Isaak und Jakob mit eme Eid zuegsicheret ha, woni gseit ha: "Din Nachkomme wird i es ge." I has di mit eigete Auge la gseh, aber du wirsch nid dert übere zie."

5 Danach isch Moses gstorbe, de Diener Jehovas, dert im Land Mọab wie Jehova es gseit het.

6 Er het ihn im Land Mọab im Tal gegenüber vo Beth-Pẹor begrutet, u bis hütt weiss niemer wo si Grab isch.

7 Moses isch 120 Jahr alt gsi, woner gstorbe isch. Sini Ouge si nid schwach worde u sini Chraft het ne nid verloh.

8 D Israelite hei i de Wüeschtebene Mọabs 30 Täg um Moses gwunne. Denn isch d Ziit vom Wyy und dr Truur um Moses verby.

9 Jọsua, dr Sohn Nuns, isch vom Geischt vor Wisheit erfüllt gsi, denn Moses het d Hand uf ihn gleit. D Israelite hei denn uf ihn glost und hei aues genau so gmacht wi Jehova es Moses het uftreit.

10 Z Israel isch jedoch nie wider e Prophet uftrete wie Moses wo Jehova so äng vertraut isch gsi.

11 Är het aui Zeiche u Wunger vollbrocht, won är im Uftrag Jehovas z Ägypte am Pharao u aune sine Diener u sym ganze Land sött gschaffe.

12 derzue isch cho, was Moses mit starche Hand und Ehrfurcht iiflössender Macht vor de Auge vo ganz Israel het.