bibel Bärndütsch

5.Moses 3 vo 34

3:1 De hei mir um gschwänkt u zoge ufem Wäg vom Bạschan witer. Da het dr König Og vo Bạschan mit allne sine Lüüt gäg üs us zum bi Ẹdrï gäg üs z kämpfe.

2 Jehova het zu mir gseit: 'Ha ke Angst vor ihm, denn i wirde ihn, si ganzi Volk u sis Land i dini Hand gä. Machs mit ihm wi mit Sịhon, em König vo de Amorịter, wo in Hẹschbon gläbt het.'

3 Da het Jehova, üse Gott, o König Og vo Bạschan und sis ganze Volk i üsi Hand, und mir tötet si, so dass kene überläbt het.

4 Denn heimer alli sini Städt eroberet. Es het ke Stadt gä, wo mir ihne nid wäggno hei – 60 Städt, die ganzi Gägend vo Ạargo, ds Königrich Ogs in Bạschan.

5 Di Städt si alli befestigt gsi u hei höchi Muure, Tore u Riegel gha. Drzue isch e grossi Zahl vo nid ummuurete Schtädt cho.

6 Mir hei se jedoch räschtlosa vernichtet, wi mers bim König Sịhon von Hẹschbon ta hei. Mir hei jedi Stadt räschtlos vernichtet – Männer, Froue u Ching.

7 U mir hei aues Veh gno u d Büt us de Städt für üs.

8 Zu dr Zyt entrissemer de beide Amorịterkönige ir Gägend vom Jordan ihres Land vom Ạrnontal bis zum Berg Hẹrmon

9 – d Sidọnier hei dr Bärg gwöhnlech Sịrjon u d Amorịter Sẹnir – gnennt,

10 aui Städt vo Hochebeni, ganz Gịlead u ganz Bạschan bis uf Sạlcha u Ẹdreï, dä Stedt, wo zum Königrich Ogs z Bạschan ghört hei.

11 Denn König Og von Bạschan isch als Letschter vo de Rẹphaïm übrig bliebe gsi. Sy Bahne isch us Iise gsi. Si befindet sech no z Rạbba, dr Stadt vo de Ammonịter. Si isch nach dr Standard-Elle 9 Elle lang u 4 Elle breit.

12 Mir hei damals ds Land i Bsitz gnoh, wo sech vo Ạroër am Ạrnontal uf Norde erstreckt und d Hälfti vom Bärgland vo Gịlead iischlüsst. D Städt det hani dr Ruebeịter u dr Gadịter gä.

13 Der Räscht vom Gịlead u ganz Bạschan – ds Chönigrich Ogs – hani em halbe Stamm Manạsse gä. Di ganzi Gägend vo Ạargo, wo zu Bạschan ghört, isch als ds Land vo de Rẹphaïm bekannt gsy.

14 Jạir, dr Sohn Manạsses, het di ganzi Gegend vo Ạargobl bis a d Gränze vor Geschurịter und dr Maachathịter in Bsitz und het d Dörfer vo Bạschan nach sich sälber benannt: Hawọth-Jạira. So heisse sy bis hüt.

15 Mạchir hani Gịlead geh.

16 U dr Rubeịter u dr Gadịterp hani ds Gebiet vo Gịlead bis zum Ạrnontal gä – d Mitti vom Tal isch d Gränze – u bis zum Jạbok, em Tal, wo d Gränze vo de Ammonịter bildet,

17 u bis zur Ạraba u zum Jordan mit em agränzende Gebiet – vo Kịnnereth bis zum Meer der Ạraba, em Salzmeer, am Fuess der Abhäng vom Pịsga Richtig Oschte.

18 Denn han i Nech folgendi Aawiisig geh: 'Jehova, eu Gott, het eu das Land geh, damit ihrs in Bsitz nimmt. Alli eui tapfere Manne sölle bewaffnet vor eune Brüedere, israelite, überzieh.

19 Nume öiri Froue, öi Ching u Öie Vieh – i weis ja, dass Der sehr viu Vieh heit – söue i de Städt blibe, won i öich ha gä,

20 bis Jehova äire Brüedere so we äich Rueh git un o sie des Land in Bsitz gno hän, des Jehova, äich Gott, nene uf dr andere Site vum Jordan ge wird. Denn söll jede vo euch zu däm Bsitz zruggkehre wo i euch ha gä.'

21 Damals weissi Jọsua ah: 'Du hesch mit eigete Ouge gseh, was Jehova, euer Gott, mit dene beide Könige tah het. Genauso wird Jehova es mit allne Chönigriiche mache wo du übereziehsch.

22 Het ke Angst vor ne, denn Jehova, euer Gott, kämpft für eu.'

23 Zu der Zyt han i zu Jehova gflegt:

24 'O Souveräner Herr Jehova Du hesch agfange mir dim Diener, dini Grössi und Macht z zeige. Denn wer Gott im Himmel odr uf dr Erde vollbringt so grossi Tade we dü?

25 Bitte lah mi übergah u ds guete Land uf dr angere Site vom Jordan gseh, das gueti Bärgland und dr Lịbanon.'

26 Doch Jehova isch euretwäge immerno sehr zornig uf mi gsi und het nid uf mi ghört. Jehova het zu mir gseit: 'Gnueg devo! Sprich mi nie meh druf ah.

27 Schtiig ufe Gipfu vom Pịsga, lueg uf Weste, Norde, Süde u Oschte, u gseh dr ds Land mit eigete Ouge aa, denn du wirsch nid über e Jordan zie.

28 Übertrag Jọsua d Führig, mach ihm Muet und stärki ne. Är söll vor däm Volk überezieh, und er söll si das Land erbe lah wo du wirsch gseh.'

29 Das alles isch gsi wo mer im Tal vor Bet-Pẹore hei gwohnt.

5.Moses 2 vo 34

2:1 De hei mir umtreit u si ufem Wäg vom Rote Meeres richtig Wildnis gange, wi Jehova es mir gseit het. Langi Zyt hei mir um ds Gebirge Sẹir zoge.

2 Schliesslich het Jehova zu mir gseit:

3 'Dir sit langem gnue um das Gebirge zoge. Goht itz richtig Norde.

4 Gib em Volk folgendi Aawiisig: "Ihr werdet durch das Grenzgebiet eurer Brüedere zieh, der Nachkomme Ẹsus, die in Sẹir wohnet. Si wärde sech vor euch fürchtend und dir müesst sehr vorsichtig si.

5 Lönd euch nid uf Feindseligkeite mit ihne ii, denn i wirde euch nüt vo ihrem Land gä, o nid e Fuessbreit. Das Gebirge Sẹir hani nämlech Ẹsau aus Bsitz gä.

6 gäbet ihne Gäud für aues wo dir ässet u zaut ds Wasser wo dir trinkt.

7 Denn Johva, aicha Gott, het äich bi allem, was ihr doe hän, gsegnet. Er weiss arg guet, dass ihr durch de grossi Wild gwanderet sin. 40 Jahr het euch Jehova, eu Gott, etze biigstande und es het eu a nüüt gfählt.

8 Da hei mir a üsne Brüedere zoge, dr Nachkomme Ẹsaus, wo z Sẹir wohne, verbii und hei üs vom Wäg vo dr Ạraba, vo Ẹlath und vo Ẹzjon-Gẹber fern ghaute.

Als nächschts hei mer d Richtig gänderet und ufem Wäg vo de Wildnis vom Mọab witer zoge.

9 Jehova het denn zu mir gseit: 'Lah dich nid uf Feindseligkeite oder Krieg mit Mọab ii, denn i wird dir nüt vo sim Land als Bsitz gä. I ha nämlech Ar de Nachkomme Lots als Bsitz gä.

10 – Früecher hei dert d Ẹmim, es mächtigs u zahlrichs Volk glebt. Si si so hochgwachse gsi wie d Enakịter.

11 Au d Rẹphaïmm si so aagseh worde wi d Enakịter. D Moabịter hänn si gwöhnlich Ẹmim gnennt.

12 In Sẹir hänn früecher d Horịter gwohnt, doch d Nachkomme Ẹsus enteignet und vernichtet hei und sich i ihrem Gebiet aaghockt, so wi Israel es mit em Land wird mache, wo si Bsitz isch und d Jehova ihm ganz bestimmt wird gä. –

13 Geit itz u dürequeret ds Tala Sẹred.' Auso dürequerte mir ds Tal Sẹred.

14 Vo Kạdesch-Barnẹa bis zur Durchquerig vom Talsa Sẹred si mir 38 Jahr lang ungerwägs gsi, bis di ganz Generation vo de wehrfähige Manne im Lager gstorbe isch, wi d Jehova's ne gschwore het.

15 Jhova het sini Hand gäge si erhobe, zum se usem Lager z bsitige – bis si alli tot si gsi.

16 Sobald alli wehrfähige Manne im Volk gstorbe sy,

17 het Jehova wider mit mir gredt und gseit:

18 'Du ziesch hüt dürs Gebiet vo Mọab, das heisst Ar.

19 Lah d'Ammonịter i rueh we i ihri nöchi chunsch, u provoziere se nid. Du wirsch nüt vo ihrem Land aus Bsitz becho wüu ig has dr Nachkomme Lots aus Bsitz gä.

20 O das Gebiet gilt als ds Land vor Rẹphaim. – D Rẹphaïm hei früecher dert gläbt und d'Ammonịter hei si gwöhnlech Samsụmmim gnennt.

21 Si si es so mächtigs, zahlrichs u hochgwachsnigs Volk gsi wi d Enakịter, doch Jehova het se vernichtet, sodass d'Ammonịter se hei chönne verdränge und sech i ihrem Gebiet hei chönne aasidle.

22 S'Gliiche het er für d'Nachkomme gmacht Ẹsaus, wo jetzt in Sẹir wohned. Är het d'Horịter vernichtet, sodass d'Nachkomme Ẹsus ihre Bsitz hend chönne übernäh. Si wohne bis hüt i ihrem Gebiet.

23 Die Ạwim hei in Siedlige i dr Gägend vo Gạsa gläbt, bis d Kạphtorim, wo us Kạphtora si cho, si hei vernichtet und sech i ihrem Gebiet niederlah. –

24 Machet öich uf u durequeret ds Ạrnontal. I ha dr Amorịter Sịhon, dr König vo Hẹschbon, i üchi Hand gä. Fangt also aa, sys Land i Bsitz z näh. Füehrt Krieg gegen ihn.

25 Vo hütt a wird i aui Völker ungerem Himmu wo ghöre was vo euch berichtet wird, i Angst u Schrecke versetze. Si wärde euretwäge beunruhigt sy und zittere.'

26 Denn hani us dr Wildnis gschickt Kẹdemoth Boten mit folgende friedliche Wort zu König Sịhon von Hẹschbon:

27 'La mi dür dis Land zieh. I wirde uf dr Strass blibe u weder nach links abbiege.

28 I wirde nume ds ässe wo du mir verchoufsch, u o fürs wasser wirdi zahle. Nume lah mi zfuess durezieh

29 – das hei mir o d Nachkomme Ẹsaus, wo z Sẹir wohne, u d Moabịter wo z Ar wohne erloubt. Ig möcht uf di angeri Site vom Jordan i ds Land, wo Jehova, üse Gott, üs git.'

30 Doch König Sịhon von Hẹschbon het üs nid la durezieh, denn Jehova, di Gott, het zueglah, daser eigensinnig und hartherzig worde isch, um ihn i dini Hand z'gäh, wies jetz au isch cho.

31 Druf het Jehova zu mir gseit: 'Ich han scho agfange dir Sịhon und sis Land uszlieferä. Mach di dra sis Land i Bsitz z näh.'

32 Als Sịhon mit allne sine Lüüt uusgrückt het zum bi Jạhaz gäge üs z kämpfe,

33 git Jehova, üse Gott, ihn i eusi Hand, sodass mir ihn, sini Söhn u sis ganze Volk bsiegt hei.

34 Mir hei damals alli sini Städt eroberet u hei räschtlos jedi Stadt – Männer, Froue u Ching vernichtet. Mir hei niemer am Läbe gloh.

35 Nume ds Vieh hei mir für üs aus Plünderguet zäme gno mit dr Büt us de Städt, wo mir hei iignoh.

36 Vo Ạroër, wo am Rand vom Ạrnontal ligt, u dr Stadt, wo im Tal isch, bis uf Gịlead isch ke Stadt für üs uneinähmbar gsy. Jehova, üse Gott, het si aui i üsi Hand gä.

37 Nume am Land vo de Ammonịter hesch di nid gnöcheret, em ganze Jạbboktala u de Städt vom Bärgland, o nid aune angere Orte, d Jehova, üse Gott, dir het verbote.

5.Moses 1 vo 34

DS FÜFTE BUECH MOSE (DEUTERONOMIUM)

1:1 Es folge d Wort vo Moses, won är ir Gägend vom Jordan ir Wildnis, dr Wüeschtebeni vor Suph, zwüsche Pạran, Tọphel, Lạban, Hạzeroth u Di-Sạ het a ganz Israel grichtet.

2 Vom Họreb bis Kạdesch-Barnẹa bruucht me ufem wäg zum Gebirge Sẹir elf Tag.

3 Im 40. Jahr, am erschte vom 11. Monet het dr Moses de Israelite alles witer gäh, was er ihne uf Awisig Jehovas sött mitteile.

4 Das isch nach sim Sieg über Sịhon gsi, dr König vo de Amorịter, wo z Hẹschbon gwohnt het, und Og, dr König vo Bạschan wo in Ạstaroth und Ẹdreïe gwohnt het.

5 In der Jordangend im Land Mọab anfangen Moses das Gesetz zu erklären. Är het gseit:

6 "Jehova, euse Gott, het im Họreb zu üs gseit: 'Dir sit itz lang gnueg i däm Bärgland gsi.

7 Brecht uf u zieht zum Bärgland vo dr Amorịter sowie zu allne ihrne Nachbare i dr Ạraba, im Bergland, Schẹphela, im Nẹgäb und ar Meeresküschte, zum Land vo Kanaanịter und zum Lịbanon, bis uf zum grosse Fluss, zum Euphrat.

8 Gseht! I gibe euch das Land. Zieht ine und nimms i Bsitz. Jehova het eire Vätere Abraham, Isaak und Jakob durch e Eid zuegsicheret, es ne und ihre Nachkomme z gä.'

9 Ich ha damals zu euch gseit: 'Ich allei cha eu ned träge.

10 Jehova eu gott, het euch zahlriich lah werde u ihr sit itz so viu wi d stärne am himmu.

11 Jehova, der Gott eure Vorfahre, söll eu no tuusigmal zahlriicher werde lah und eu signale wie ers versproche het.

12 Wie chani eui Bürde u Öi Lascht u Öi Striitigkeite elei träge?

13 Wäut us Öune Stämm wiis, verständige u erfahreni Männer us. I wirde se aus Oberhöuker über euch isetze.'

14 Ihr heit mir gantwortet: 'Was du üs vorschlohsch isch guet.'

15 Dänn han i d Oberhäupter vo aune Stämm, wyssi u erfahreni Manne gno, u het se aus Oberhöupter über euch igsetzt – aus Oberschte über Gruppe vo je 1000, 1000, 50 u 10 u aus Beamte vo Öire Stämm.

16 Damals weis i öiri Richter aa: 'We Der e Rächtsstryt unger öiene Brüetsch verhandlet – zwüsche emene Maa u sym Brüetsch oder eme aasässige Frömde, söu Der es grächts Urteil rede.

17 Seid ned parteiisch, wenn ihr Rächt redet. Höret de chliine genauso ah wie de Grosse. Lönd euch nit vo Mensche iischüchtere, denn ihr urteilet für Gott. U we e Fau für euch z schwär isch, söueder ne mir vortrage u i wird ne lose.'

18 Zu dr Zyt han i euch Awiesige gäh, was dir alles sölled mache.

19 Dänn hei mr vom Họreb wäg zoge u dür di ganz grossi u furchterrägendi Wildnis gwanderet, wo ihre uf em Wäg zum Bärgland vo dr Amorịter gseh hei. So häts üs Jehova, üse Gott, uftreit. Schliesslich simmer uf Kạdesch-Barnẹa cho.

20 Da hani zu euch gseit: 'Ihr sind zum Bärgland vo de Amorịter cho, wo Jehova, üse Gott, üs git.

21 Seht! Jehova, eu Gott, het eu das Land übergeh. Mached üch, nimmt's in Bsitz, so wie Jehova, der Gott eure Vorfahre es euch gseit het. Het ke Angst u gratet nid i Panik!'

22 Doch ihr alli sit zu mir cho u hei gseit 'Lah üs Männer vorusschicke damit si ds Land erkunde und üs säge, weles Wäg mir söue näh u uf was für Städt mir wärde träffe.‘

23 Ig ha dr Vorschlag guet gfunge u ha zwöuf Manne vo euch usgwählt, für jede Stamm eine.

24 Si bruche, si is Bärgland ufe und si zum Tal cho Ẹschkol, wo si uskundschaftet hei.

25 Si hei es paar Frücht vom Land mit bracht u üs brichtet: 'Ds Land wo üse Gott Jehova üs git isch guet.'

26 Aber ihr heit nech gweigeret ufezzieh un äich däm Befehl eures Gottes Jehova widersetzt.

27 Ihr heit euch i euchne Zälte ständig beschwärt und gseit: 'Jehova hasst uns. Deswäge het er üs us Ägypte usegfüehrt und lieferet üs jetzt dr Amorịter us, damit si üs uslösche.

28 Wohne ziemer eigentlech? Üsi Brüedere hei üs d Muet gno wo si gseit hei: "D Mensche dert si stärcher und grösser aus mir. Ihri Städt si gross und bis zum Himmu befestigt. Mir hei dert o d Söhn der Enakịter gseh.

29 Da hani zu euch gseit: 'Erschreckt nid und hei ke Angst vor ihne.

30 Jehova, euer Gott, wird vor euch hergah u für euch kämpfe, so wiener's in Ägypte vor eune Ouge do het.

31 U Dir heit gseh, wi üche Gott Jehova euch ir Wildn treit het, so wi ne Ma sy Bue trait – dr ganz Wäg, wo Der isch gange, bis Der hie härechunnt.'

32 Trotz allem hender Jehova, euem Gott, nid vertraut,

33 wo euch ufem wäg vorange isch um für euch e Lagerplatz z sueche. Bi Nacht isch är dür Füür u bi Tag dür ä Wulke zum öich d Wäg z zeige, uf däm ihr ge solltet.

34 Jehova het di ganz zit glost was dir seit und isch zornig worde. Är schwor:

35 'Kein einzige Maa us dere böse Generation wird ds guete Land gseh woni eui Vätere mit emne Eid zuegsicheret ha,

36 usser Kạleb, dr Sohn vo Jephụn. Är wird's gseh, u i wird's Land, wo er betrete het, ihm u siine Söhn gäh, denn är isch Jehova vo ganzem Herze gfolgt.'

37 – Euretwäge isch Jehova sogar uf mi zornig worde u het gseit: 'Ou du wirsch nid inecho.

38 Jọsua, de Sohn vo Nun, dis Dienera, er wird i das Land cho. Stärchi ihn denn er wird defür sorge das Israel es erbt.' –

39 'Und eui Chind vo däne dir gseit heit, dass si graubt wärde und eui Söhn, wo hütt nid wüsse, was guet oder bös isch, si wärde i das Land cho, und i wirde's ne aus Bsitz gä.

40 Ihr aber, kehrt um und zieht ufem Wäg vom Rote Meeres zur Wildnis.'

41 Da säged ihr zu mir: 'Wir haben gegen Jehova gesündigt. Mir ziehnd jetz ueche und kämpfed, so wies üse Gott Jehova agordnet het."Jede vo Öich het denn sini Chriegswaffe aagleit, u ier denkt, es wär ganz eifach, uf e Bärg z zieh.

42 Aber Jehova het zu mir gseit: 'Säg ihne: "Goht nid ufe und kämpft nid, denn i stahne eu nid bi. Wenn ihr's doch tüend, werde eui Gegna bsiege.

43 Ig ha de mit euch gredet, doch ihr heit nid ghört, sondern euch däm Befehl Jehovas widersetzt und amassenderwiis versuecht, uf d Bärg z zieh.

44 Da hei d'Amorịter grückt, wo uf em Bärg gwohnt hei, gäge euch us und verjaget, wies Bienli das tüend. Si hei eu z Sẹir bis uf Họrma versprengt.

45 Woner denn zrugg cho sind fangeder ah, vor Jehova z brüele, aber Jehova het nid uf euch ghört und het euch ke beachtig gschänkt.

46 Deswege sinder so lang z Kạdesch blibe.