bibel Bärndütsch

Richter 14 vo 21

14:1 D Simson isch denn uf Tịmna abegange und het dört e Philịsterin gseh.

2 Da isch er zu sim Vater gange u si Mueter zrügg u het gseit "Mir isch in Tịmna e Philịsterin ufgfalle. I möcht, dass Dir defür sorget, dassi se zur Frou bechume."

3 Sini Eltere entgägnet: "Findsch kei Frau under dine Verwandte und unter üsem ganze Volk? Muesch e Frou vo de unbschnittene Philịstern hürote?" De Simson het jedoch zu sim Vater gseit: "I möcht, dass du defür sorgsch, dassi se überchume. Si isch di Richtig für mi."

4 Sy Vater und sini Mueter hei nid erkennt, dass das vo Jehova cho isch. Er het nämlich e Alass gsuecht, gege d Philịster vorzgah, wo damals über Israel herrscht hend.

5 So isch d Simson mit sine Eltere uf Tịmna durab gange. Bi de Wigärte vo Tịmna isch plötzlich e brüelende Löwe uf ihn zuecho.

6 Do het dr Simson durch Jehovas Geischt Kraft u risse d Löie usenand, wi we öpper mit blosse Händ e jungi Geiss usenand riisst. Sine Eltere het er jedoch nüt devo verzellt.

7 Dr Simson isch wyter gange u het när mit dr Frou gredt. Är het gäng no gfunge, dass si die richtig isch gsy.

8 Woner spöter wider uf Tịmna isch ga schi häre hole, bog er ab, wüu er nach em Kadaver vom Löie het wöue gseh. Är het drin e Biueschwarm u Honig entdeckt.

9 Är het dr Honig mit de Händ use gholt und ungerwägs drvoo gässe. Won er wider bi syne Eltere isch gsy, het er ne o ebis abgää. Aber är het ne nid verzellt, dass är de Honig us em Kadaver vomene Löie usegholt het.

10 Sy Vater isch zur Frou abe gange u der Simson het dert es Fäschtli veraastaltet, denn das isch bi de junge Manne so üblich gsi.

11 Wo si ne hei gseh, hei si für ihn aus Brutigam 30 Männer aus Begleiter brocht.

12 Simson het zue nene gseit: "Lönd mi bitte es Rätsel verzelle. We dirs während dr siebä Tag vom Fescht löst und mir d Antwort seit, bechunnsch vo mir 30 Ungergwänder us Leine und 30 Obergewänder.

13 Chöit dir mir d Antwort aber nid gä, bechumi vo euch 30 Ungergwänder us Leine und 30 Obergewänder."Erzähl üs dis Rätsel! Loss lose!", hei si ne ufforderet.

14 Da het er zue nene gseit: "Us em Frässer isch öppis z ässe cho, us em Starche isch öppis Süesses cho." Drü Täg lang hei si ds Rätsel nid chönne löse.

15 Am vierte Tag hei si zum Simsons Frou gseit: "Bring di Ma derzue, dass är üs d Lösig vom Rätsu verratet. Süsch verbrönne mir Di u d Familie vo dim Vater. Hesch du üs öppe hie iiglade zum a üse Bsitz cho?"

16 Da isch de Simsons Frau im under Träne vorgange: "Du muesch mi hasse. Du liebsch mi nid. Du hesch de Manne us mim Volk es Rätsel ufgäh, aber mir hesch d Lösig nid verrate." Är het entgägnet: "Warum sött i si dir verrate? I ha si ja nid mau mi Vater u mire Mueter gseit!"

17 Aber si het di räschtleche Täg vom sibetägige Fescht nid ufbrüele ghört. Denn sie het nen unda Druck gsetzt, sait da ihr am siebte Dag schluss de Lösig vum Rätsel, un sie vurotet sie d Männa.

18 Bevor am sibte Dag d Sunne untergange isch, hei d Männer vo dr Stadt zu ihm gseit: "Was isch süesser als Honig und stärcher als e Löwe?"

Är het erwideret: "We dir nid mit minere junge Chue pflügt het, hetet ihr mis Rätsel nid glöst".

19 Denn het är dür Jehovas Geist Kraft übercho u isch nach Ạskalonm abe gange. Är het dert 30 Männer erschlage, het ne d Chleidig abgno und het si dene gä, wo ds Rätsel glöst hei. Hässig het är zum Huus vo sim Vater zrugg gchährt.

20 Simsons Frau isch den eim vo sinere Begleiter geh worde.

Richter 15 vo 21

15:1 Öppis speter – zur Zyt vo de Wizerännt – het der Simson sy Frou welle bsueche u ihre e jungi Geiss bringe. Är het gseit: "I wott zu myre Frou i Schlofraum ga." Doch ihr Vater loss nen nit inä.

2 "Ich ha denkt du wirsch sie bestimmt hasse" het der Vater gmeint. "Darum han ich sie dim Begleiter geh. Ihri jüngeri Schwöster isch doch schöner als sie. Nimm bitte sie zur Frau."

3 Druf erwideret Simson: "Dimal chömmer d'Philịster kei Vorwurf mache, wenn i ihne Schade zuefüge."

4 Auso het sech dr Simson ufgmacht u het 300 Füchs gfunge. Är het Fackle gno, 2 Füchs am Schwanz zäme bannt u het e Fackle drzwüsche befestigt.

5 De het är d Fackle a zündet u het d Füchs uf d Getreidefälder vo de Philịschter gjagt. Är het alles i Brand gsetzt: sowohl ds schtände u ds bündelte Getreide aus o di Wigärtä u Olivehaine.

6 "Wär isch das gsi?", händ d Philịster welle wüsse. "Das isch Simson" gsi, häts gheisse, "der Schwiegersohn vom Timnịter. Dä het doch Simsons Frau sim Begleiter gä." Da hei d Philịschter ufezoge und verbrönnt d Frau u ihre Vater.

7 Drufabe het dr Simson zue nene gseit: "We dir so öppis machet, wird i ke Rueh ge bis i mi a Öich grächt ha."

8 Denn hetter eine nachem andere nieder gschlage und es si vili umbrocht worde. Aaschlüssend ischer weg gange und het sich inere Höhli im Felse gholt Ẹtam uf.

9 Spöter sy d Philịschter ufecho, hei z Juda glageret u dürestriifte Lẹhi.

10 Da hei d Männer vo Juda gfragt: "Warum siter gäge üs aagruckt?" Si hei antwortet: "Wir wend de Simson gfange nä und mit ihm s gliche tue, was er mit üs ta het"

11 So sind 3000 Maa vu Juda zur Höhle im Felse gange Ẹtam und hend zum Simson gseit: "Warum häsch du üs das ahta? Du weisch doch, dass d Philịster über üs herrsche." "I ha mit dene nume das gmacht wo si mit mir hei gmacht", het er zur Antwort geh.

12 Sie hend zue ihm gseit: "Wir wend dich gfange näh und de Philịster übergäh." Simson het sie ufgsuecht: "Schwört mir, dass Ihr nid über mi herfallet."

13 Do vrsicheret si ihm: "Nei, mir wärde di blöd fessle u di ihne übergäh, aber umbringe mir di nid."

Auso hei si ne mit zwöi nöie Stricke gfässe und hei ne us der Felsehöhli use gholt.

14 Wo de Simson uf Lẹhi isch cho und d Philịster hei ne gseh, bringe si z Triumphgeschrei us. Do het er durch Jehovas Geischt Kraft ku: D Strick a si Arme si worde we dür Füür versengti Lynefäde u d Fessle a syne Händ löse sich uf.

15 Won er e früsche Kieferknoche vomene Eseliänsch gfunde het, het er ne packt und drmit 1000 Maa erschluckt.

16 Dänn het dr Simson gseit: "Mit em Kieferknoche vomene Esel – e Huufe, zwöi Huufe! Mit em Chieferchnoche vomene Esel han i 1000 Maa erschlage!"

17 Nachdem är das gseit het, het är dr Chieferchnoche wäggworfe u het dr Ort Rạmath-Lẹhiia gnennt.

18 Denn het er grosse Durscht beko un het zue Jehova gruefe: "Du hesch din Diener di grossi Rettig ermöglicht. Söll i jetz vor Durscht schterbe und de Unbschnittene i d Händ gheie?"

19 Da het Gott in Lẹhi ire Vertüfig e Schpalt entstah, us em Wasser useflosse. Als Simson devo trunke, het sini Chraft zrügg gwehrt, u är het wieder uf glebt. Drum het är d Quelle En-Hakkorẹb g'ännt. Si isch hüt no in Lẹhi.

20 Simson isch zur Ziit vor Philịster 20 Jahr lang Richter in Israel gsi.

Richter 16 vo 21

16:1 Eimal isch Simson uf Gạsa gange. Dert het er e Prostituierti gseh u isch zu ihre ine gange.

2 Als me de Bewohner vo Gạsa brichtet het: "Simson ist hier", hei si ne umsteut u louret ihm d Nacht über im Stadtor uf. Si hei sech die ganz Nacht ruhig verhalte. "Wenns hell wird töten wir ne", hei si sech gseid.

3 Simson isch jedoch nume bis Mitternacht dert ligge. De isch är ufgschtande, het d Flügel vom Stadtor packt u di beide Sitenepfoschte u risses mitsamt em Riegel use. Är het si uf d Schultere ghocket u het se ufs Gipfel vom Bärg gägenüber vo Hẹbron treit.

4 Danach het er sech ine Frou im Tala Sọrek verliebt. Si het Delịla gheisse.

5 Die Fürste vo de Philịschter si zu ihre gange u hei gseit "Überlischte ihnb u finde use, woher er so viu Chraft het u wi mir ne überwältige u fessle u i üsi Gwaut chöi bringe. Drfür bechunsch vo jedem vo üs 1100 Silberstück.".

6 Delịla het spöter zum Simson gseit: "Bitte verrate mir woher du so viu Chraft hesch u womit me di cha fessle u bezwinge."

7 Simson het antwortet: "Wenn me mi mit siebe frische Bogesehne fesslet, wo nid ustrochnet sy, wird i so schwach wi jede anger Mensch."

8 Da hei d Philịsterfürste Delịla sibe früsch, nid ustrockneti Bogesehne, u si het ne gfesslet.

9 Nachdem sech einigi ir Innechammere uf d Lauer louft hei, rüefe Delịla ihm zue: "Simson, d Philịster sind da!" Druf risser d'Boggsehn usenand. Si hei sech ufglöst wie Flachsfäde im Füür. Woher sini Chraft isch cho, isch jedoch es Gheimnis blybe.

10 Delịla het denn zum Simson gseit: "Du hesch mi inegleit und mi beloge! Itz säg mer doch, womit me di cha fessle."

11 Er het antwortet: "Wenn mer mi mit neue, unbutzte Stricke fesselt, wird i so schwach wie jede andere Mensch."

12 Auso het Derịla nöi Stricke gno, het ne dermit gfesslet und het gheisse: "Simson, d Philịster sy da!" (Die ganz Zyt sy Männer im Innenkammer uf der Lauer gsy.) Da risser d Stricki vo syne Arme, als wäreds Fäde.

13 Druf het Delịla zum Simson gseit: "Bis jetz hesch mi inegleit und mi beloge. Säg mer, womit mer di cha fessle." Är het antwortet: "Wenn du die siebe Zöpf uf mym Chopf mit de Chettfäde im Webstuehl verwechslisch."

14 Auso het si sy Zöpf mit em ne Webepflock fescht gsteckt u het ihm zuegrüert: "Simson, d Philịschter sy da!" Da isch är ufgwachse und riss dr Pflock mit de Chettfäde use.

15 "Wie chasch säge: 'Ich liebe Dich', we mir dis Herz nid ghört?', isch's ihm vorgange. "Drei mal hesch mi jetzt inegleit u mir nid verrate, woher dini grossi Chraft chunt."

16 Will si ihm Tag für Tag zuesetzt het und druck uf ihn usüebt het, het er's nümme chönne ertrage.

17 Schliesslech het är sis Härz ufgöffnet u gseit: "A mi Chopf isch nie es Schermässer cho. I bi nämlech sit mire Geburt es Nasirạ̈er Gottes. Wenn mini Hoor abgschnitte wird, verlaht mi mini Chraft, u i wirde so schwach wie alli andere".

18 Aus Delịla het gmerkt, dass er ihres Härz göffnet het, het si der Philịschterfürschte sofort lo usrichte: "Chömet ufe! Diesmal het er mir sy Härz göffnet." Da si zu ihre cho u hei das Gäud mit bracht.

19 Si het dr Simson uf ihre Chnü ischlofe u de e Maa grüert, das er ihm sybe Zöpf abschnitt. Vo da a het si Gwalt über ihn gha, wüu ne sini Chraft verlüre het. 20 Wider het si gruefe: "Simson, d Philịster sy da!" Är het ufwachet u het sich gseit "I werde mi wi di angere Mau befreie u entcho" Doch ihm isch nid bewusst gsi, dass d Jehova ihn verlah het.

21 Da hei ne d'Philịster packt u ihm d'Auge usboutet. Si hei ne uf Gạsa achebrocht und hei ne mit zwöi Chupferne Chettene gfässe. Är het de im Gfängnis müesse Getreide mähle.

22 D Hoor uf sim Chopf, wo me ihm abgschnitte het, het jedoch wider aagfange wachse.

23 Eines Tages hei sech d Philịsterfürsten versammelt, um ihrem Gott Dạgon es grosses Opfer darzbringe und z fiire. Si hei gseit: "Uses Gott het üse Feind Simson i üsere Hand gä!"

24 Wo d'Lüt ihn hei gseh, prise si ihre Gott: "User Gott het üses Fäind i üsi Hand gä – dä, wo üses Land verwüschtet u so viu vo üs umbrocht het."

25 Wül si i gueter Stimmig gsy, hei si verlangt: "Rüeft Simson, mir wei chly Spass ha." Da rüefe si dr Simson usem Gfängnis, damit är se ungerhautet het. Me het ihn zwüsche d Süüle gstellt.

26 Simson het zu däm Junge gseit, wo ne ar Hand ghebt het: "La mi la d Säule aluege, wo das Huus stütze, damit i mi dert cha alehne."

27 (Übrigens isch ds Huus volle Männer und Froue gsi. Aui Philịsterfürschte sy da gsy, u vom Dach hei öppe 3000 Manne u Froue zuegseh, wie me sich über Simson luschtig gmacht het.)

28 Simson het etzt zu Jehova gruefe: "Souveräner Herr Jehova, erinner dich bitte a mich. Gib mer bitte nume no das einisch Chraft, o Gott demit ich mich ade Philịstärn für eis vo mine beide Auge cha räche".

29 De het Simson di beide Mittelsüüle aagfasst, wo ds Huus gstützt hei, – die eint mit der rächte u di anger mit der lingge Hand – u het sech dergäge gschtumme.

30 Er het usegrüert: "Lass mi mit de Philịstern sterbe!" De het är mit aller Chraft gäge d Süüle drückt, u ds Huus isch uf d Fürschte u alli andere gfalle, wo im Huus si gsy. So tötet de Simson bi sim Tod me als i sim ganze Läbe.

31 Schpeter sy si Brüedere cho u di ganz Familie vo sim Vatter, für ne z hole. Si hei ne ufe bracht und ne zwüsche Zọrau und Ẹschtaol im Grab vo sim Vater Manọach. Simson isch 20 Johr lang Richter in Israel gsy.