bibel Bärndütsch

Aposchtelgschicht 17 vo 28

17:1 Drno hei si dür Amphịpolis und Apollọnia zoge u si uf Thessalọnid wo's e Synagoge vo de Jude het gä.

2 Paulus isch wi gwohnt zu ne ine und het a drü Sabbat mit ne gredt, wob er anhand vo de Schrifte argumentiert het.

3 Är het erklärt u bewise dür Vrwiis uf d Schrifte, dass dr Chrischtus liedend u vo de Dote het müese ufschtoh, un het gsait: "Dä Jesus, den i eu verkündet, das isch dr Chrischtus."

4 Drufa wäre ä baar vu nene gläubig un schlossä sich Paulus un Sịlas a, ebeso ä grossi Mängi Grieche, de Gott abäte, un ä baar prominänti Froue.

5 D Jude aber wo iversüchtig si worde, hei einigi übli Männer zäme gholt, wo sech ufem Marktplatz umetribe. Si hei e Mob bildet u d Stadt i Ufruhr versetzt. Si hei is Huus vom Jạson gstürmt um Paulus und Sịlas zum Mob usebringe.

6 Wo die nid z finde si gsi, hei si Jạson gschlappt u einigi vo de Brüedere zu de Stadtvorsteher u hei gschroue: "Die Manne wo die bewohnte Erde hei ufghetzt, sy o hie awesend,

7 und Jạson het se aus Gescht bi sech ufgno. Si aui verstosse gäge d Verordnige Cäsars, denn si säge, dass e angere König isch, nämlech Jesus."

8 Wo d Mengi u d Stadtvorsteher das hei ghört, sy si beunruhigt gsy.

9 Nachdem sie sich vo Jạson und de andere e usriichendi Bürgschaft hei la gäh, hei si la gah.

10 Sobalds Nacht worde isch, hei d Brüedere sowohl Paulus als o Sịlas nach Berọ̈a wäg gschickt. Dert aacho sinds in d Synagoge vo de Jude gange.

11 Die hei e edleri Istellig gha als die in Thessalọnid, denn si hei ds Wort Gottes üsserscht paratwillig ufgnoo u hei täglech sorgfältig i de Schrifte gforscht, öb das, wo si hei gschtumme.

12 Deshalb sind vieli vo ihne gläubig worde, ebeso etlichi agseheni griechischi Froue sowie einigi vo de Manne.

13 Als d Jude vo Thessalọnid jedoch erfahre, dass Paulus au in Berọ̈a s Wort Gottes verkündet het, si dörthi cho, um d Lüt i Unrueh z versetze und ufzhetze.

14 Drufhin hei d Brüeder Paulus sofort zum Meer wäg gschickt, doch sowohl Sịlas aus o de Timọtheus blibe dert zrug.

15 Paulus isch vo syne Begleiter bis uf Athe brocht worde. Nachdem er ihne d Awisig geh het, dass Sịlas und Timọthus so schnell wie möglich sötted nachecho reiseds ab.

16 Während Paulus z Athe uf si het gwartet, isch är ganz ufbrocht gsy, won är het gseh, dass d Stadt voll Götze isch gsy.

17 Also het er ir Synagoge mit de Jude und de angere Lüt agfange wo Gott abet hei rede und z argumentiere. Das het är o jede Tag ufm Marktplatz gmacht mit dene, wo grad da si gsy.

18 Sowohl einigi vo de epikurẹische als au vo de stọische Philosophe hend jedoch ahgfange mit ihm z diskutiere, und mengi hend gmeint: "Was wött dä Schwätzer denn sege?" Anderi widerum: "Er schiint usländischi Gottheite z verchünde." Si hei das gseit, wüu är het di gueti Botschaft vom Jesus und der Uferschtehig bekannt gmacht.

19 Da hei si ne ergriffe und hei ne zum Areopạg gfüehrt. Si hei gseit: "Chömmer erfahre, was das für ne ne neui Lehr isch wo du redsch?

20 Du füehrsch hie Sache i, wo i üsne Ohre frömd töne, u mir möchtet wüsse, was es dermit uf sich het."

21 Tatsächlech hei aui Athener u Usländer verbracht, wo sech dert hei ufghaute, ihri Freiziit gwöhnlech mit nüt angers aus nöis z verzeue oder z ghöre.

22 Paulus drno isch i der Mitti vom Areopạg gstande u het gseit:

"Männer vo Athe! Wini gseh schiinet ihr i jedere Hisicht meh Ehrfurcht vor Gottheite z ha als anderi.

23 Won i zum Bispiu bim umegah ha ufmerksam d Gägeständ betrachtet, wo ire verehrt, han i o e Altar gfunde mit dr Inschrift: 'Für en unbekannte Gott'. Was ihr etze unwissentlich abäte den, des vukünd i äich.

24 Der Gott, wo d Welt u aues drin gmacht het, er, der Herr vom Himmel u der Ärde, wohnt nid i Temple, wo vo Mönschhand gmacht si.

25 O wird er nid vo Mönschehänd bedient, so aus ob er öppis würd bruche, schliesslech git er säuber aune Mönsche Läbe u Atemt u aues.

26 Er het us emene Mönsch alli Völker gmacht u si uf de ganze Erdoberflächi la wohne. U är bestimmt di feschtgleiti Zyte u di feschtgsetzte Gränze, wo d Mensche wohne sötte.

27 Si sötte Gott sueche, damit si ne ertaste und würklech finge chönnte. U tatsächlech ischer eim jede vo üs nid färn.

28 Denn dur ihn hei mir Läbe und bewege üs und existiere. Es hei ja o einigi vo oine Dichter gseit: 'Di simer o sini Ching.'

29 Da mir etze Gottes Chind si, sötte mr nid meine, ds göttleche Wäse syg wie Gold oder Silber oder Stei, we öppis wo d Kunscht u d Iifallsrichtum vom Mönsch hervorbracht het.

30 Gott het über d Ziite settigi Unwüsseheit hiiwäggseh, doch itz laht er allne Mönsche überall verkünde, dass si sölle bereue.

31 Denn är het e Tag feschtgsetzt, won är es grächts Urteil über di bewohnti Erde rede wird dur e Maa, won är derzue bestimmt het. Und är het aune Mönsche e Garantie derfür gä indem är ne vo de Tote uferweckt het."

32 Wo si nun vonere Uferstehig vo de Tote ghört hei, hei einigi ahgfange spotte. Anderi hei gseit "Über das wei mir es angers Mal meh vo dir ghöre".

33 Da isch Paulus wägg,

34 doch einigi Männer hei sich ihm a gschlosse u si gläubig worde. Unger dene sy Dionỵsius, e Richter vom Areopạgs gsi, und e Frau mit Name Damạris sowie anderi.

Apostelgschicht 16 vo 28

16:1 So isch är uf Dẹrbe cho u o uf Lỵstra. Dert hets e Jünger namens Timọtheus gä. Är isch dr Sohn vonere gläubige Jüdin gsi, sy Vater isch jedoch Griech gsi.

2 Timọtheus het bi de Brüedere in Lỵstra und Ikọnion e guete Ruef gha.

3 Paulus het d Wunsch üsseret, dass de Timọtheus nen begleitet het. Er nimmt nen un bschnittet nen wäg d Jude in der Gegend, denn sie hän alli gwüsst, dass si Vater Griech war.

4 Wo si dür d Schtädt reschte, hei si de Brüeder die zu beachtende Beschlüss vo dr Aposchtel un dr Älteschte in Jerusalem überbrocht.

5 Drufhin si d Versammlige im Gloube witer gstärkt worde und hei Tag für Tag a Zahl zuegno.

6 Ou si dür Phrỵgie zoge und ds Land Galạtien, wüu dr heiligi Geischt si dra hinderet, ds Wort Gottes ir Provinz Asie z verchünde.

7 Wo si denn nach Mỵsien abchoo si, hei si sich bemüehte nach Bithỵnie z glange, doch dr Geischt Jesus het's nid zue glo.

8 Da hei si a Mỵsie verbii zoge und si nach Trọas durab cho.

9 In der Nacht het der Paulus e Vision gha. E Maa us Mazedọnie isch da gstande u het en iidringlich: "Chum übere uf Mazedọnie und hilf uns!"

10 Sobald er d Vision gha het, heimer nach Mazedọnie versuecht. Mir si zu däm Schluss cho, dass Gott üs grüeft het, um ihne die gueti Botschaft z verchünde.

11 Mir stache auso vo Trọas us in See und si uf direktem Wäg nach Samothrạk gfahre u am nächschte Tag uf Neạpoli.

12 Vo dert us sy mir wyter uf Philịppi – e Kolonie –, dr bedütendschte Stadt i däm Bezirk vom Mazedọnie. Dert sy mer es paar Täg blybe.

13 Am Sabbat sy mir zum Tor use ane Fluss gange, wo mir e Gebetsstätte vermuetet hei. Mir hei is gsetzt und hei aagfange mit de Froue rede, wo zämecho si gsi.

14 E Frou namens Lỵdia, e Purpurhändlerin us dr Stadt Thyatịra wo Gott abätet het, het zue ghärt und d Jehova het ihres Härz wiit göffnet, so dass si däm, wo Paulus gseit het, Ufmerksamkeit gschänkt het.

15 Wo si u ihri Husgmeinschaft hei sech la toufe, bitt se üs idringlech: "Wenn ig eurer Meinig nach Jehova treu bi, de chunnt u blibt i mim Huus." Si het üs regelrecht drängt.

16 Eines Tages het üs uf em Wäg zur Gebetsstätte es Dienstmeitli begägnet, wo vomene Geist, emene Wahrsagerdạ̈mon, besse isch gsi. Sie het ihre Herr durch Wahrsagerei grosse Gwinn ibrocht.

17 Das Meitli isch Paulus gloffe u üs ständig hinger dra u het gruefe: "Di Mönsche sy Sklave vom höchschte Gott. Sie verkündet nech der Wäg der Rettig!"

18 Des het sie vieli Däg lang doe. Schliesslich isch s Paulus zviel worde. Er dräiht sich um un sait zue däm Geischt: "Ich bfehl dir im Name Jesus Christus: Fahr uns! Sofort het sie dr Geischt verliesst.

19 Wo etze ihri Herre gsäh hei, dass ihri Ussicht uf Gwünn dahi isch, hei si Paulus und Sịlas packt u uf de Marktplatz zu de Vorsteher gschlappt.

20 Si füert se vor d Magistrate u hei gseit: "Di Mensche bringe grossi Unrueh in unseri Stadt. Si si Jude

21 u verkünde Brüch wo mir aus Römer nid dörfe aanä oder usüebe."

22 D mengi het sech gschlosse gäge si, u nachdem d Magistrate ne d chleider abegrisse hei, hei si befehl gä, si mit rute z schlah.

23 Me het ne viu Schläg versetzt u het se is Gfängnis la werfe. Em Gfängnisufseher isch befohle worde, si guet z bewache.

24 Wül er dä Befähl übercho het, het er se i dinnere Gfängnis gworfe u het ihri Füess i Stock gschlosse.

25 Um Mitternacht aba bäte Paulus un Sịlas un priese Gott mit Lieder. D Gfangene hän ne zue ghärt.

26 Plötzlich hets es grosses Erdbebe gäh, sodass d Fundament vom Gfängniss erschütteret worde si. Im gliche Ougeblick hei d Türe ufgumpet und d Fessle vo aune hei sich glöscht.

27 Wo dr Gfängnisufseher ufwachet het u di Gfängnisture offe het gseh, het är sis Schwert zoge u het sich weue umbringe, wüu är het gmeint, di Gfängnige sige gflohe.

28 Paulus aba het luut gruefe: "Du dir nüt a! Mir si alli hie!" 29 Der Gfängnisufseher verlangt Liecht un isch ine gloffe. Zitternd isch er vor Paulus und Sịlas nieder gfloge.

30 Är het se usegfüehrt u het gfragt: "Ihr Herre, was mues i mache, damit i grettet werde?"

31 Sie antwortet: "Glaub a dä Herr Jesus und du wirsch grettet werde, du und dini Husgmeinschaft."

32 De hei si ihm verkündet u aune wo i sim Huus si gsy, ds Wort Jehovas.

33 Är het si i dere Nachtstund mit gno und het ihri Wunde reinigt. När si er und sini ganzi Husgmeinschaft sofort touft worde.

34 Är het si i sys Huus gholt u het der Disch für si decke lo. Bi ihm u sire ganze Husgmeinschaft het grossi Fröid gherrscht – itz, won är zum Gloube a Gott isch cho.

35 Wo es Tag isch worde, hei d Magistrate d Amtsdiener mit der Aordnig gschickt: "Lass die Manne frei."

36 Der Gfängnisufseher het's Paulus brichtet. Är het gseit "Die Magistrate hei Männer härgschickt, damit Ihr beidi frigloh wärde. Chömet auso jitz use und geit i Friede."

37 Paulus aba het zue nene gsait: "Sie hei üs ohni Verurteilig öffentlech usgspeitscht, obwou mer Römer si,a und hei is Gfängnis gworfe. Wei sy üs jitz heimlech usewerfe? Das chunt nid frog! Si söue säuber härecho u üs usbegleite."

38 D Amtsdiener händ diä Antwort dä Magistrate mitteilt. Die händs mit dr Angst z'tue, wo si ghört händ, dass d'Männer Römer sy gsy.

39 Auso si si si cho u hei se probiert z beschwichtige. De hei si se usegleitet u bätte, us dr Stadt wägzgah.

40 Nachdem die beide ds Gfängnis hei verloh, si si jedoch zum Huus vo Lỵdia gange. U wo si d Brüeder hei gseh hei si ne Muet gmacht u si dert wägg.

Aposchtelgschicht 15 vo 28

15:1 De sy einigi Männer us Judạ̈a abe cho u hei afa d Brüedere lere: "We dir nech nid nachem Bruch vom Moses laht la beschnide, chöit ihr nid grettet wärde."

2 Nochdems aber zu erhebliche Meinigsverschiedeheite und Diskussione zwüsche ihne und Paulus und Bạrnabas isch cho, het mer aagordnet, dass Paulus, Bạrnabas und einigi vo de andere wäg dere Frag zu de Aposchtel und de Älteschte nach Jerusalem sötte ufgo.

3 Die Manne si vor Versammlig es Stück wyt begleitet worde. Denn hei si witer dür Phönịzien und Samạria zoge und hei usführlich über d Bekehrig vo Lüt us de andere Völker berichtet. Si hei aune Brüedere grossi Fröid parat.

4 Als sie in Jerusalem aacho sin, sin sie vu dr Versammlig un d Aposchtel un d Älteschte fründlig ufgnoh, un sie hän brichtet, was Gott durch sie alles gmacht het.

5 Doch einigi vo de Sekte vo de Pharisäer wo gläubig worde si, erhobe sech vo ihrne Plätz und hei gseit: "Me muess se beschnide und si awise, ds Gsetz vo Moses z haute."

6 Da hei sech d Aposchtel u di Ältischte versammlet, um sech dere Sach aznäh.

7 Nachdem me intensiv diskutiert het, isch dr Petrus ufgstande u het zue nene gseit: "Männer, Brüetsch, dir wüsset doch: Gott het scho i früeche Täg unger öich d Wahl troffe, dass Lüt us de andere Vöuker us mim Muul wo gueti Botschaft lose u gloube söttet.

8 Un Gott, der des Herz kennt, het des beziigt, indem er ne dr heilige Geischt git, we er nen au uns gäh het.

9 Er het gar ke Ungerschied zwüsche üs und ihne gmacht, sondern het ihres Härz dür Gloube greinigt. 10 Warum stellet ihr Gott also uf d Prob und leged de Jünger es Joch ufe Nacke, wo weder üsi Vorfahre no mir hei chönne trage?

11 Mir vertraue viu meh druf, dass mir genauso wi si dür die unverdiente Güte vom Herr Jesus grettet wärde."

12 Drufa schwiegt di ganzi Gruppe, u si hei Bạrnabas u Paulus zueghört, wi si vo de vile Zeiche u Wunder verzellt hei, wo Gott unger de andere Völker dür si vollbracht het.

13 Nachdem si uusgredt hei, het Jakobus gseit: "Männer, Brüetsch, ghört mer zue.

14 Sịmeon het usfüerlech verzeut, wi Gott z erschtmau sini Ufmerksamkeit de angere Vöuker zuegwandt het, um us ihne es Volk für si Name useznäh.

15 Damit schtimme d Wort vu d Prophete ibain. S heisst:

16 '"Nach wirdi zruggkehre und s zelt david wo igfalle isch wieder ufrichte. I wirde sini Trümmer widr ufboue und es wiederherstelle,

17 damit d Mönsche, wo übrig blibe, zäme mit Lüt us aune Völker – Lüt, wo mi Name trage – Jehova ufrichtig sueche", seit Jehova wo das tuet,

18 was sit jeher bekannt isch.'

19 Mini Entscheidig isch drum: Me sölls de Mensche vo de andere Völker wo sich Gott zuwände, nid schwer mache,

20 sondern ihne schribe, dass si sech vo auem söue enthaute, was dür Götze verunreinigt isch, sowie vo sexuelle Unmoral, vo Erwürgtem und vo Bluet.

21 Denn sit alter Zyt het's i allne Städt gä, wo Moses predigt hei. Är wird ja i de Synagoge a jedem Sabbat vorgläse."

22 Da beschlosse d Aposchtel u di Ältischte zäme mit der ganze Versammlig, us ihrne Reihe usgwählte Männer mit Paulus und Bạrnabas nach Antiọchia z schicke, und zwar Judas, wo o Barsạbas gnennt worde isch, u Sịlas – füerendi Männer unger de Brüedere.

23 Si schribe Folgendes u heis ne mit: "D Aposchtel u di Älteschte, eui Brüedere, an d Brüedere in Antiọchia, Syrie u Zilịzien, wo us de andere Völker si: Grüesse!

24 Mir hei ghört, dass einigi us üsere Mitte euch dür ihri Üsserige verunsicheret hei und euch durenand welle bringe, obwohl mir ihne ke Awisige gäh hei.

25 Drum simer zum einstimmige Entschluss cho, Männer uszwähle und si zäme mit üsne liebe Brüedere Bạrnabas und Paulus zu euch z schicke,

26 Lüt, wo füre Name vo üsem Herr Jesus Christus ihres Läbe riskiert hei.

27 Mir schicked also Judas und Sịlas, damit sie s gliiche au mündlich brichte.

28 Denn däm heilige Geischt un uns selbscht erschiene's guet, äich keini witeri Lascht ufzrege als folgende notwändigi Sache:

29 Enthaltet euch vo allem, wo Götze gopfert worde isch, sowie vo Bluet, vo Erwürgtem und vo sexueller Unmoral. Wenn ihr euch drvor sorgfältig hüetet, wird's eu guet ga. Blibet gsund!"

30 Nachdem me die Manne jetzt verabschiedet het, si si nach Antiọchia abe gange. Si hei di ganzi Gruppe versammlet u hei ne dr Brief übergäh.

31 Wo ihn gläse hei, hei si sech über d Ermuetigung gfreut.

32 U da Judas u Sịlas o Prophete si gsi, hei si d Brüedere mit viune Vorträg ermuetet und hei si gstärkt.

33 Nachdem si einigi Zyt dert hei verbrocht, hei se z Friede zuegloh wo si gschickt hei.

34 ––

35 Paulus und Bạrnabas sind jedoch in Antiọchia bliebe. Si hend glehrt und verkündet mit no viel anderne d gueti Botschaft vom Wort Jehovas.

36 Noch einige Däg het der Paulus zu Bạrnabas gseit: "Lass uns doch in all die Städt zruckkehre, wo wir das Wort Jehovas verkündet hei, u d Brüedere bsueche um z gseh, wie's ne geit."

37 Bạrnabas het unbedingt Johạnnes welle mitnäh, wo o Markus gnennt worde isch.

38 Paulus jedoch isch nid derfür gsy, ihn mitznäh, will er sich z PamphỵLie vo ihne trennt und si nid im Wärch ungerstützt het.

39 Das het zumene heftige Wuetusbruch gfüehrt, so dass si sech vonenand trennt hei. Bạrnabas het dr Markus mitgno u het nach Zype gsuecht.

40 Paulus het Sịlas uusgwählt, und nachdem er vo de Brüedere vo de unverdiente Güte Jehovas avertraut worde isch, het er sech ufe Wäg gmacht.

41 Er zoge durch Syrie u Zilịzien u het d Versammlige gschtärkt.